معصوميت از دست رفته
بهار سال 1382، داوود ميرباقري كه پيش از آن با سريال سترگ امام علي (ع) نام خود را در فهرست يكي از شاخصترين سازندگان سريالهاي تلويزيوني درج كرده بود، مجموعهاي ديگر را به آنتن شبكه سوم سيما سپرد كه همچون مجموعه امامعلي (ع) داراي لحن مذهبي تاريخي بود.

نوآوريهايي كه ميرباقري در سريال امام علي (ع) به خرج داده بود، استقبال فراوان مخاطبان را در پي آورده بود و عواملي همچون ديالوگنويس فاخر و در عين حال روان، شخصيتپردازيهاي چند وجهي، درامپردازي قوي و موقعيتسازيهاي پيچيده و جذاب از اين كار يك وجه منحصر به فرد پديد آورده بود كه هرگز قابل مقايسه با نمونههاي مشابهاش در تلويزيون نبود و از همينرو بسياري از كارشناسان سينمايي و تلويزيوني و منتقدان نيز از آن تمجيد فراوان به عمل آوردند. اين پيشينه كاري، باعث شده بود بسياري از علاقهمندان با ذهنيتي از قبل تعيين شده به تماشاي سريال جديد ميرباقري بنشينند. از ميرباقري پس از امام علي (ع)، فيلمهايي نظير ساحره، آدمبرفي و مسافرري در سينماها به نمايش درآمد كه بهرغم برخي ارزشهاي سينماييشان، چندان قابل مقايسه با آن سريال نبودند. واقعيت آن است كه سريالهاي قبلي ميرباقري مثل رعنا و گرگها نيز اگر چه باز جذابيتهايي داشتند اما آن استعداد غريبي كه از ميرباقري در سريال معروفش نمايان شد در آنها هم كمرنگتر بود. اما معصوميت از دست رفته در اين ميان چه جايگاهي در كارنامه سينمايي و تلويزيوني ميرباقري داشت؟

معصوميت از دست رفته، پس از امام علي(ع)، بهترين اثر ميرباقري است. داستان اين سريال، به سده نخست هجري برميگردد و با محوريت شخصيتي به نام شوذب شكل ميگيرد. شوذب از ياران امام علي(ع) است، منتهي اكنون خزانهدار كوفه و امويان شده است. ميرباقري شوذب را در ميانه عشق بين دو زن ترسيم ميكند. اولين زن ماريا است كه زماني مسيحي بوده است و خاطرات شيريني از دوران خلافت حضرت علي دارد كه به منزل آنها سر ميزده است و دستگير فقر و تنگدستيشان بوده است. ديدن شوذب، ماريا را به ياد حضرت امير(ع) مياندازد و همين بتدريج علاقه او را به شوذب شكل ميدهد. ماريا كه پس از مرگ مادر به دير سپرده شده و به قالب راهبه مسيحي درآمده است، همچنان دل در گرو عشق شوذب دارد و برايش پيامهايي عاطفي ميفرستد و در مواجهه بين اين دو، شوذب نيز گرفتار عشق ماريا ميشود. اما زن دوم يك يهودي است به نام حميرا كه با شمايل كوليوار خويش، دل شوذب را ميفريبد و او را بتدريج با وسوسه به راهيابي بيشتر به دستگاه خلافت امويان، از ايمان دور ميسازد. به اين ترتيب سريال ميرباقري در يك عرصه دوسويه شكل ميگيرد: سويهاي كه نهايتش به سعادت ختم ميشود و سويهاي كه فرجامش جز شقاوت نيست و اكنون شوذب بايد بين اين تنگنا راهي را برگزيند. اين شيوهاي است كه ميرباقري با پرداختي تراژيكگونه از عموم آثارش به كار ميگيرد و قهرمان داستانهايش را ميان يك انتخاب حياتي و سرنوشتساز قرار ميدهد و بدينسان ترديدهاي شخصيتي را در لابهلاي حوزههاي اخلاق و انسانيت و شرافت زمينهسازي ميكند. شوذب، شخصيت اصلي سريال معصوميت از دست رفته، در كشاكش كفر، ايمان، وفا و خيانت مجبور است دست به انتخاب بزند، اما گزينش او سرانجام بر لايه شوم دايره انتخابش رقم ميخورد و عذابي دردناك و سرنوشتي ناگوار در انتظار شوذب شكل ميگيرد. خود ميرباقري در اين زمينه گفته است: قصه شخصيتي را از يك دوره سني دنبال كرده است. 12 قسمت معصوميت از دست رفته ساخته شد براي 4 قسمت آخر. 12 قسمت مقدمه گفتيم براي اين كه نتيجه بگيريم زندگي اين آدمها وقتي پا به سن ميگذارند و مصيبتهايي كه سرشان ميآيد، درگيريها و كندوكاوهايي كه با خودشان دارند و عاقبت زندگيشان سرانجام همه اين ترديدهاست. من به واقعه (كربلا) اشاره نكردم چون قصدم چيز ديگري بود. اين درام آنچنان تكاندهنده است كه من هميشه از آخر آن ميترسم.

در واقع ميرباقري با اين كه زمان داستان سريالش را معاصر با واقعه عاشورا ترسيم كرده است، اما از نمايش خود واقعه پرهيز كرده است تا به اين ترتيب در قالب يك قصه مثلثي (شوذب، ماريا، حميرا) دامنه انتخاب بين حق و باطل را نه فقط در عرصه كربلا، بلكه در همه ادوار زماني و مكاني گسترش دهد. فرجام سريال ميرباقري اگر چه با مرگ دو جوان عاشق (زيد و رباب) رقم ميخورد و باز از اين حيث يادآور آثار بزرگ تراژيك (مثل رومئو و ژوليت) است، اما با نقب زدن به رويايي كه در آن ماريا و دو جوان در بهشت هستند و بزرگان دين را رويت ميكنند و شوذب در آتش دوزخ گرفتار ميآيد، وعده محتوم آفريدگار را مبني بر جلوه عدالت در عاقبت رفتار و كردار آدميان نمايش ميدهد و يك جور تلخي توام با شيريني را براي فرجام اثرش برميگزيند. در واقع شوذب شخصيتي نمادين است كه حضور او، افسوس و حسرت را براي روزگار معصومانه بشريت برميانگيزد.

به اين ترتيب نگاه ميرباقري به انسانهاي بدفرجامي همچون شوذب بيش از آن كه با بدبيني رقم خورده باشد، نگاهي از سر دلسوزي و شفقت است و از همين رو است زماني كه ماريا در اواخر سريال ميگويد امام حسين(ع) هم براي معصوميت از دست رفته شوذب ناراحت است، حس عاطفي مذهبي مخاطب بشدت برانگيخته ميشود.
معصوميت از دست رفته با بازيهايي به ياد ماندني از امين تارخ، داريوش فرهنگ و فريبا كوثري و نيز آواز دلنشيني از محمد اصفهاني كه در تيتراژ پاياني خوانده ميشود (باور كن) ازجمله آثار خوب تلويزيون در عرصه مجموعهسازي بوده است كه اينك، پس از گذشت 5 سال همچنان يادآورياش توام با جلوهاي شريف و معصومانه است.
کلمات کلیدی : خرید سریال معصومیت از دست رفته سریال معصومیت از دست رفته خرید پستی سریال معصومیت از دست رفته خرید اینترنتی سریال معصومیت از دست رفتهمعصومیت از دست رفته خرید سریال های تاریخی مذهبی سریال های داوود میرباقری سریال معصومیت از دست رفته سریال معصومیت از دست رفته خرید اینترنتی سریال معصومیت از دست رفته